2 . كاوش در اسرار طبيعت و گشودن رازهاى علمى آفرينش - فيزيك ، شيمى ، نجوم و . . . ( الزيجِ بتانى ، صحيفهء زرقالى ) . 3 . آشنايى با اوضاع و احوال طبيعى زمين و رويدادهاى انسانى جهان - جغرافى و تاريخ - ( تاريخ طبرى ، تاريخ يعقوبى ، تاريخ مسعودى ، تقويم البلدان ابوالفدا و معجم البلدان ياقوت حموى ) . 4 . بهبود بخشيدن به زندگى فرهنگى و اجتماعى انسان - علوم تربيتى - ( مُنية المريد شهيد ثانى ) . 5 . كاستن از آلام روحى و جسمى انسان - روان‌شناسى ، پزشكى ، داروسازى - ( « منصورى » رازى و « قانون » بوعلى ) . 6 . تأمين سعادت انسان - علم اخلاق - ( مكارم الاخلاقِ شيخ ابومنصور طبرسى ، ارشاد القلوب ديلمى و اخلاق ناصرى خواجه نصير طوسى ) . 7 . گسترش فرهنگ پژوهشى - طبقه‌بندى و احصاى علوم ، تهيه دايرة المعارف - ( احصاء العلوم فارابى ، الفهرست ابن نديم ) . 8 . درآوردن حيوانات به خدمت انسان - جانورشناسى - ( كتاب الحيوانِ جاحظ ، اوصاف الحيوان و منافعها نوشتهء ابن بختيشوع ، منافع الحيوان ابن الدريهم و عجائب المخلوقات قزوينى ) . 9 . كشف و استفاده از منابع طبيعى زير و روى زمين - كانىشناسى و گياه‌شناسى - ( الادوية المفردهء ابن سرابى ، كتاب الفلاحهء ابن العوام ، ازهار الافكار فى جواهر الاحجار تيفاشى ) . 10 . برآوردن نيازهاى تكنولوژيك جامعه - كليه صنايع روز - . فعاليت : هدفهاى علمى تمدن اسلامى به موارد ياد شده محدود نمىگردد ، دربارهء ديگر هدفهايى كه مىشناسيد با ديگر دانشجويان گفت و گو كنيد . 4 . نهادهاى علمى و آموزشى در تمدن اسلامى در تمدن اسلامى ، نهادهاى علمى و مؤسسه‌هاى پژوهشى ، تاريخى به قدمت خود اسلام دارند . پيامبر خدا ( ص ) اعلام فرمود كه « براى تعليم فرستاده شده است » و اين امر اقتضا مىكرد كه آنچه